ATİNA OKULU – 1

05 Mayıs 2019 301 views 0

İlk Çağ Felsefe ve Bilimine Kısa Bir Yolculuk

Felsefe MÖ 6. yüzyılda Türkiye’nin batısındaki Millet Okulu düşünürleri ile başlar. Ancak sistematik olarak tarihe geçen ilk düşünürler MÖ 5. yüzyılda Atina Şehir Devletinde ortaya çıkmışlardır. İşte bu dönemlerde Atina Okulları yaygın birer eğitim kurumlarıydılar. Ünlü filozoflar kendi okullarını bazen tapınaklarda, bazen belli açık alanlarda kurar; öğrencilerini, sempatizanlarını buralarda toplarlardı. Okul olarak adlandırılan bu alanlarda her türlü düşünce ve fikrin konuşulması, savunulması, tartışılması, özgürce ifade edilmesi amaçlanırdı.

Raphaello Sanzio

Dünyanın en ünlü sanat eserlerinden biri olan Atina Okulu freski, İtalyan Rönesansı’nın Leonardo Da Vinci, Michelangelo ve Donatello ile birlikte dört büyük temsilcisinden biri olan RAFAELLO SANZİO tarafından 1509-1511 tarihleri arasında oluşturulmuştur. Fresk, Vatikan müzeleri içinde yer alan Papalık Odaları’ndan Stanza della Segnatura’nın duvarlarından birini kaplar. Eserin en çarpıcı yanı, Rönesans’ın çıkış noktalarından biri olan Klasik Yunan düşünce sistemine damga vurmuş en ünlü filozof ve bilim adamlarını bir araya getirmesidir. Beşeri bilimlerin dört dalını temsil eden odanın diğer uç duvarının ana temaları ise teoloji, adalet ve şiirdir. Ve kısa süren yaşamına (1483-1520) sığdırdığı olağanüstü eserlerin belki de en ünlüsüdür Atina Okulu freski.

Platon ve Aristoteles

Freskte 59 figür bulunmaktadır. Kemerli yolun iç ortasına ve freskin tam merkezine, felsefenin iki ayrı ekolünü temsil eden iki ünlü filozof, PLATON ve ARİSTOTELES yerleştirilmiş; bu iki zıt ekole göre resim sanki ortadan ikiye bölünmüştür. Figürlerin hiçbiri rastgele bir yerde değildir; genel olarak bu iki zıt düşünce biçiminin hangisine yakın olduklarına göre yerlerini almışlardır. Duvardaki boşluklara konulan Antik Yunan Tanrılarının heykellerinde de aynı anlayış vardır. Sol tarafta (izleyiciye göre) güneş, müzik ve şiir tanrısı Apollon, sağda ise savaş ve bilgelik tanrıçası Athena’nın heykeli bulunmaktadır.

İzleyiciye göre solda parmağıyla gökyüzünü işaret eden Antik Klasik Yunan filozofu Batı dünyasındaki ilk yüksek öğretim kurumu olan Atina Akademisi’nin kurucusu, İslam dünyasında Eflatun olarak bilinen yaşlı PLATON (MÖ 427-347) bulunur. Sağdaki ise eli yeryüzüne dönük, felsefe, fizik, gökbilim, mantık, zooloji, biyoloji ve siyaset alanlarında birçok eser üretmiş öğrencisi ARİSTOTELES (kısaca ARİSTO)’tir (MÖ 384-322). Resimde Platon’un kırmızı ve mordan oluşan elbisesi ateşi ve havayı, Aristoteles’in kahverengi ve mavi giysisi toprağı ve suyu ifade eder. Platon’un elinde eseri Timoeus, Aristoteles’in elinde ise Ethies bulunmaktadır.

Platon idealist bir filozoftur; varlığın düşünce cinsinden olduğunu, mutlak gerçeğin İdealar Dünyası’nda bulunduğunu ileri sürer; maddi varlığı reddeder, yeryüzünün idealar dünyasının yansımasından ibaret olduğunu savunur. Aristoteles’in felsefesinde ise bilimsel düşünce hakimdir; ona göre bilginin kaynağı maddi dünya ve doğa, yani yeryüzüdür. Burada idealizmi ve karşıtı materyalizmin ilk işaretleri görülür. Eğer Platon’a gerçek anlamda felsefenin ilk kurucusu denilecek olursa, Aristoteles de bilimin kurucusudur.

Aeschines, Alkibiades, Ksenophon ve Sokrates

Platon’un solunda zeytin yeşili giysisi içinde, el hareketleriyle hararetli bir şekilde dinleyicilerine bir şeyler anlatan kişi SOKRATES’tir (MÖ 469-399). Sokrates; amacı Atinalıları uyandırmak, hayatın anlamı ve kendileri için iyi olanı düşünmeye sevk etmek, ahlakça olgunlaşmaya yöneltmek olan bir sofisttir. Ahlak felsefesini ciddi ve kapsamlı olarak ele alan ilk düşünürdür. Sokrates’in ahlak görüşünde erdem bir bilgidir, bilgi ve erdem özdeştir. Kimse bilerek kötülük yapmaz. Bilgili kişi erdemli olacak, erdemli kişi de kötülüğü düşünmeyecektir. Ve ahlakın amacı mutluluktur; mutluluğun yolu da erdemden geçer. “Ben bir şey biliyorum, o da bir şey bilmediğimdir.” Sözü ona aittir. Sokrates Yunanistan’a yeni Tanrılar getirmekle suçlanmış, af dilemek yerine yargıçlara karşı da kendi fikirlerini savunmuş ve bitki zehiri ile öldürülmüştür.

Sokrates’in dinleyici grubunu oluşturan dört kişi, öğrencileri olan Alkibiades, Aeschines, Ksenophon ve Anthisthenes’tir.

Asker üniformalı General ALKİBİADES, Atina’nın ünlü ailelerinden birinin oğlu olup karizmatik bir politikacı ve tarihçidir. Sokrates’in ona gösterdiği yakınlık ve dostluğun ün kazanmasında büyük etkisi olmuştur. Peleponez Savaşı ile ünlenmiştir. Frigya’da bir suikast sonucu öldürülmüştür. General’in ardında elini kaldırmış kişi Sokrates’in sadık öğrencilerinden, yazar ve dönemin on ünlü hatibinden biri olan AESCHİNES’tir. Sokratik diyaloglarıyla tanınır. Sokrates’in ölümü sırasında yanındadır. General’in yanındaki ANTHİSTENES, Sokrates’in öğrencisi olmuş, daha sonra Kınık Okulu kurmuş, felsefesinin örnek kişisi olarak Sokrates’in referans almış Yunan düşünürüdür. Sokrates’in yanındaki mavi giysili figür ise yine Sokrates’in öğrencisi filozof, yazar, tarihçi ve asker ATİNALI KSEHOPHON’dur.

Avatar
Metin BaşaranDiğer Yazıları
BENZER KONULAR
YORUM YAZ

istanbul escort

istanbul escort

ankara nakliyat

escort istanbul